De in 1950 in Irak geboren architecte Zaha Hadid geldt als een eigentijdse visionaire. In haar schilderijen stelt de 'diva van de architectuur' een gebouwde wereld voor, waarin de hoekige en regelmatige contouren uit de werkelijkheid zijn vervangen door dynamische en onconventionele vormen en composities. Deze komen ook terug in haar architectuur, zoals de Vitra brandweerkazerne en het Rosenthal Center.

van modernisme naar deconstructivisme
Hadid werd na haar afstuderen in1977 aan de Architectural Association (AA) in Londen, waar ze les kreeg van Rem Koolhaas en Elia Zenghelis, partner van Office for Metropolitan Architecture (OMA). Hadid beschouwt OMA-oprichters Koolhaas en Zenghelis als cruciale leermeesters. Ook ging ze zelf doceren aan de AA, waar ze tot 1987 een eigen studio had.

Haar doorbraak was in 1983, toen Hadid met een serie schilderijen de strijd voor het ontwerp van de Peak Leisure Club in Hong Kong won. Ze maakte een voorstelling van gebouwen op een berghelling die niet volgens de wetten van de zwaartekracht waren georganiseerd, maar hun plaats leken te hebben gevonden door een aardbeving. De gebouwen stonden schots en scheef en kriskras door elkaar heen. De schilderijen vertolkten een wereld die in de werkelijkheid niet te realiseren is en kenmerkten een overgang in de moderne architectuur.

Het credo van eenvoud in het vroegere modernisme werd vervangen door complexiteit. Niet langer was het zaak om gebouwen zo simpel en goedkoop mogelijk te bouwen; ze moesten voldoen aan de eisen van de dynamische en veeleisende maatschappij, naar de ideeën van het deconstructivisme.
 
schilderijen van het constructivisme
de Vitra-brandweerkazerne van HadidHoewel veel mensen denken dat Hadid is geïnspireerd door moderne zaken als de computer, grijpt ze juist terug naar het Russische constructivisme. Deze kunstbeweging uit het begin van de twintigste eeuw heeft in de omwenteling naar het communisme vrijwel geen architectuur opgeleverd, maar wel veel schilderijen en beelden. Hadid heeft ermee geëxperimenteerd in projecten tijdens haar studietijd.

Van sommige gebouwen bestaan wel honderden schilderijen van haar hand. Ondanks breed gedragen enthousiasme over haar visionaire kwaliteiten kreeg Hadid lange tijd alleen kleinschalige ontwerpopdrachten. Het bekendst is de Vitra-brandweerkazerne (1993) in het Duitse Weil am Rhein.

Hadid greep opnieuw terug naar het constructivisme toen ze in 1992 het legendarisch geworden ontwerp voor een tentoonstelling over het Russisch constructivisme in het Guggenheim Museum in New York mocht verzorgen. Ze maakte een ruimtelijke vertaling van een schilderij van Wladimir Malevitsj. De expositie kreeg hierdoor een extra dimensie, alsof de kunstwerken deel uitmaakten van hun eigen voorstelling.
 
prestigieuze opdrachten
Twee jaar later werd Hadid getroffen door het bekende lot van de visionair: haar winnende en luid bejubelde ontwerp voor een operagebouw in Cardiff werd niet uitgevoerd. Tegenstanders hadden al voor vertraging gezorgd door de jury te bewegen tot een heroverweging van het oordeel, maar uiteindelijk sneuvelde het project bij een regeringswissel. Het geld werd besteed aan een rugbystadion.

Nog altijd lijkt Hadid zelf beroemder dan haar gebouwen, maar sinds de eeuwwisseling krijgt ze steeds meer grote en prestigieuze opdrachten. Ze ontwierp de Mind Zone voor het Millennium Dome (1999) in Londen en het Rosenthal Center for Contemporary Art (2003) in Cincinnatti (VS).
Een ander beroemd bouwwerk is de Bergisel skischans (2002) bij Innsbruck in Oostenrijk. De schans is 'de vinger die de lucht in aanraking brengt met de grond'.
 
Zaha Hadid was in 2004  de eerste vrouwelijke winnaar van de Pritzker Prize.